01
انتخاب خط اول درمان در NSCLC پیشرفته
بررسی EGFR exon 19 deletion و L858R، EGFR exon 20 insertion، فیوژن ALK و فیوژن ROS1 در نمونه تشخیصی برای انتخاب درمان هدفمند متناسب با نوع تغییر، مرحله بیماری و درمانهای قبلی. برای مثال راهنمای زنده ASCO سال ۲۰۲۶ گزینههای اختصاصی برای EGFR، ALK و ROS1 را گزارش میکند.
روش سنجش و نمونه: NGS گسترده معتبر روی بافت FFPE همراه با RNA-based fusion testing در صورت دسترس؛ IHC مربوط به ALK در چارچوب روش اعتبارسنجیشده و آزمون تأییدی هنگام نیاز.
تفسیر برای تصمیمگیری: نوع دقیق واریانت EGFR، شریک و ساختار فیوژن، سابقه مواجهه با TKI و درگیری CNS باید مشخص باشد.
02
ارزیابی مقاومت اکتسابی و پیشرفت
در پیشرفت بیماری تحت TKI، آزمون مجدد ممکن است مکانیسمهای مقاومت (مانند برخی جهشهای ثانویه، bypass pathway alteration یا transformation) را نشان دهد و بر ادامه یا تغییر درمان اثر بگذارد.
روش سنجش و نمونه: در صورت امکان بیوپسی بافتی؛ ctDNA پلاسمایی معتبر بهعنوان مکمل، بهخصوص وقتی دسترسی به بافت محدود است.
تفسیر برای تصمیمگیری: پلاسمای منفی، تغییر مولکولی را رد نمیکند؛ در بیماری با shedding کم یا نمونه کمکیفیت بررسی بافت باید مدنظر باشد.
03
برنامهریزی توالی آزمونها و حفظ بافت
در نمونههای کوچک ریه بهتر است آزمونهای لازم با مصرف حداقلی بلوک و در سریعترین زمان هماهنگ شوند تا تصمیم درمانی به تأخیر نیفتد.
روش سنجش و نمونه: تعیین درصد سلول توموری، عمق و پوشش پنل، محدوده کشف fusion، و بهکارگیری روشهای DNA و RNA مکمل.
تفسیر برای تصمیمگیری: IHC مربوط به PD-L1 بهتنهایی کافی نیست؛ نتیجه EGFR و فیوژنها باید پیش از اتکا به انتخاب ایمونوتراپی در خط اول لحاظ شود.